Pelicula Film & TV blog

Je doet soms gekke dingen, tijdens de productie van deze korte speelfilm in India.

De afgelopen dagen ging het leven hier op de hotel campus wat wij al langzamerhand kunnen noemen ‘zijn gewone gangetje’. Sander perfectioneerde zijn draaiboek en kwam tot 135 shots. Karin en de Indiase Assistent Director, Mukul geheten, werkten met name aan de productie breakdown en aan de planning. Ondertussen werden ook nog de laatste benodigde locaties gezocht en hield de lokale productie zich voornamelijk bezig met het regelen van opnamepermissies voor de reeds vaststaande locaties. De in Delhi gevonden Indiase productieleider Kawal werd min of meer voor straf op het vliegtuig naar Mumbai gezet omdat hij nog bijna helemaal niets geregeld had, zelfs geen filmrollen had besteld zodat er niets anders op zat dan die persoonlijk in Bollywood af te halen. Hij is vanochtend teruggekomen na een reis van 29 uur met de trein, vliegen was te risicovol vanwege de X-ray controles, met 25 filmrollen.

Kortom, allemaal niets bijzonders.

Gisteren hadden we een eerste voltallige Nederlands/Indiase productiemeeting. Hoewel we al over drie dagen, namelijk op woensdag 18 maart, de eerste opnamedag hebben, blijken er nog heel wat gaten en obstakels in de productieplanning te zitten.

Een van die obstakels is de steeds maar stijgende kleding begroting die door onze dressing-dame, Urwashi, gehanteerd wordt.  Zij heeft de afgelopen twee dagen 65 van alle gecaste extras en acteurs op het hotelterrein uitgenodigd en hen de maat genomen en hen vooral gevraagd wat ze zelf aan ‘authentieke’ kleding in hun kast hebben hangen. De meeste mannen bleken wel iets passends te hebben en de meeste hindu vrouwen ook. Maar volgens Urwashi had geen van de door haar gesproeken moslim vrouwen ook maar iets van een kledingstuk wat geschikt voor de film zou kunnen zijn. Een film immers die uitgezonden gaat worden door de Nederlandse Hindoestaanse omroep OHM en daarom absoluut een Hindoestaanse look zal moeten hebben.

Volgens Urwashi betekende dat dat zij voor alle door ons gecaste moslim vrouwen speciaal een kledingstuk zou moeten ontwerpen en maken. Hoewel stof hier niet duur is zou dat al met al toch zwaar op de begroting gaan drukken. Daarom werd ik gevraagd, omdat ik de castingoverzichten onder me heb, of ik niet nog eens door alle vrouwen heen kon gaan om waar mogelijk moslimvrouwen te vervangen door hindu-vrouwen.

Met iets van tegenzin, had ik eindelijk alle overzichten klaar, kreeg je dit weer, ging ik aan de slag.

Moslim-moeders verdwenen in de map ‘afgekeurd’ en werden vervangen door de zich in de map ‘reserve’  bevindende hindu-moeders van ongeveer dezelfde leeftijd. En een heel lief moslim meisje dat ik had uitgezocht als het verdrietige zusje van een in de oorlog gesneuvelde jonge soldaat verving ik door een minstens net zo lieftallig hindu-meisje. Mooie ontluikende moslim meisjes werden al even mooie ontluikende hindu-meisjes. Ik had soms het gevoel nog niet begonnen acteercarrières op mijn hete hotelkamer in de prille kiem te smoren.

Na verloop van tijd begon ik er lol in te krijgen. Ik probeerde nu werkelijk voor iedere moslim-dame een geschikte vervangster te vinden. Vol overgave wierp ik mij op mijn plastic mappen met foto’s en namen. Zonder aanzien des persoons en gaandeweg ook zonder medelijden. De tijd vloog voorbij. Uiteindelijk bleef alleen de hoofdpersoon, Jivika, over als eenzame moslima temidden van vele, vele hindu-vrouwen.

Je doet soms gekke dingen.

Tags: Bardsongs, Scenario.

Rajput ober

Vandaag is het “holy”, het Hindoestaanse nieuwjaarsfeest. Overal klinkt tromgeroffel. En overal zijn massa’s veelal aangeschoten Hindoestanen met in felle kleuren beschilderde gezichten op de been.

Schijnt het.

Want we worden echte kolonialen en als het even niet nodig is, als er even geen locaties of acteurs gezocht hoeven te worden, gaan we ons hotelterrein nauwelijks af.

Karin is tot nog toe de enige echte getuige van het feest. Zij ging een kruispunt verder een pakje sigaretten halen en kwam terug met een roodbeschilderd gezicht.

Stond haar niet slecht.

Nog even over het hotel. Alle obers hebben in beide oren een opvallende zilveren of gouden oorknop. Dat is het teken dat ze tot de een na hoogste kaste behoren, die van de Rajputs. In vroegere tijden verbleven de Rajputs aan het hof en in de paleizen van koningen en maharadja’s. Zij waren bedreven in de vechtkunst en stonden als krijgers garant voor de veiligheid van de adel, de hoogste kaste.

De tijden zijn veranderd.

De meeste koningen en maharadja’s, die alleen nog maar morele en geen feitelijke macht meer hebben, kunnen het onderhoud van hun paleizen niet meer betalen. Zij verpachten daarom een deel ervan als verblijfplaats voor buitenlandse toeristen, zoals het hotel ‘Polo Heritage’ waar wij nu verblijven. De Rajputs zorgen niet langer meer voor de veiligheid van de oude machthebbers, maar voor het gerief van de nieuwe machthebbers, de in hun ogen steenrijke toeristen. Sommige van onze obers zijn nog steeds door hun vaders getraind in de rajput-vechtkunst, zo vertelden zij mij.

Ook onze filmploeg beantwoordt – of we dat nu willen of niet – in zekere zin aan de regels van een kastensysteem. De producent-regisseur is de brahmaan. Daaronder vind je de cameraman, inline producer en de geluidsman. Hieronder bevindt zich de kaste van de Nederlandse assistenten. Daarna krijg je de Indiase filmcrew-leden met een specifieke eigen verantwoordelijkheid, zoals productieleider Kawal, de mensen voor het licht, de kleding en de set dressing. En daaronder hun – dankzij Karin nog steeds redelijk telbare – assistenten.

Ik geloof niet dat er in onze filmploeg ook sprake is van Dalits, kastelozen. Of het zouden de grote hoeveelheden figuranten moeten zijn die uiteindelijk zelfs niet op de aftiteling vermeld zullen worden.

Misschien ben ik zelf hier in zekere zin wel een kasteloze. Door mijn dubbele functie, zowel scenarioschrijver als steun en toeverlaat van Sander, en door mijn relatieve onervarenheid op speelfilmsets, heb ik soms het idee dat ik tussen de verschillende functies doorstroom. Ik ben al de hele periode iedere dag druk, maar definieer veelal – zeker zolang er nog niet gedraaid wordt – zelf mijn taak. Besluit zelf om locatie- en castingrapporten te gaan schrijven, omdat me dat handig lijkt. Stort me dan weer vol overgave op de tientallen mappen met honderden formulieren van  gecasten (met een c) om daar systeem in aan te brengen. Ik heb daarnaast ook een bepaalde sociale rol, zo voel ik het, en fungeer soms als uitlaatklep voor Karin. En dan is er ook nog de website, www.bardsongs.com, die binnenkort de lucht ingaat en waarvoor mijn expertise af en toe gevraagd wordt.

Best veel, voor een paria.

Ben blij dat het vandaag een feestdag is.

Tags: Bardsongs, filmen in india, Scenario.

Door alle drukte en perikelen rondom de film productie vergeet ik soms gewoonweg om om me heen te kijken naar de in mijn westerse ogen vaak waanzinnige Indiase maatschappij. En ik vergeet al helemaal om erover te schrijven. (Gelukkig maar, zullen sommigen denken,  anders zou het bombardement van webogs helemaal niet meer te harden zijn.)

We laten ons alsof we dat al jaren doen vervoeren door de totaal chaotische en nooit aflatende verkeersdrukte. Als we al locatie zoekend een of meer koeien op straat tegenkomen lopen we er gewoon omheen zonder er verder acht op te slaan. En als we aangesproken of aangeraakt worden door een van  de vele in lompen geklede bedelmeisjes geven we soms wat roepies, maar kijken daar verder ook niet meer van op.

Toch zijn er momenten dat de onvoorstelbare verschillen tussen arm en rijk en de consequentie van het onofficieel nog steeds bestaande kastensysteem zich onvermijdelijk aan me opdringen. Soms leidt dat tot een moment van boosheid of onbegrip, soms tot totale verwarring, een enkel keer uitmondend in inzicht.

Zo’n laatste moment was er vandaag.

Deze zondagmiddag bezochten Sander, ik en een aantal Indiase productie- en assisent-productie-mannen een afvalplastic verzamelplaats aan de rand van Jodhpur.

Wat een smerige bende.

Overal lag het vuile plastic meters hoog opgestapeld en daartussen zaten oude gesluierde vrouwen met gebogen rug en smerige handen de rommel fles voor fles en dop voor dop op soort en kleur te sorteren. Zeven dagen per week, vertelde de trotse eigenaar die ons rondleidde. Meer dan twaalf uur per dag. En iedere dag weer nieuwe ladingen plastic.

Het stonk er zurig naar vuilnisbelt.

Toen de eigenaar alweer op weg was naar een andere afdeling om zijn plastic-pers te demonstreren bleven Sander en ik nog even staan om wat foto’s te maken en wat te filmen. Kennelijk omdat de baas uit zicht was, deden bijna alle vrouwen hun sluier af.

En toen bleken ze helemaal niet oud te zijn! Maar jong. En uitgesproken fris. En ze lachten blij naar ons en soms zelfs wat flirterig. Ze maakten eigenlijk een bijzonder gelukkige indruk. Zoiets van, we zijn nu eenmaal lid van de laagste klasse, die van de Dalits, dus dit is wat we doen en we doen het met overgave en plezier.

Tenminste, dat is wat ik dacht te zien. Onvoorstelbaar.

En op een of andere manier ben ik daar nu, allang weer terug op mijn schone en opgeruimde hotelkamer, nog steeds van onder de indruk.

Ik ga maar eens een koud Kingfisher biertje bestellen. En dan kijken of er nog bemoedigende emailtjes van vrienden uit Nederland zijn.

Tags: Bardsongs, filmen in india, sander francken, Scenario.

Afgekeurde poort

Het gaat er nu toch een beetje om spannen. En iedereen is moe na twee en een halve week non-stop hard werken. Karin heeft lichte buikloop. Sander al een paar dagen een iets zwaardere versie daarvan. En mijn ogen zijn ontstoken.

Los daarvan voel ik me eigenlijk toch nog wel vrij rustig en ook gezond – Zonder huilende dochter en snurkende vriendin haal ik hier in India voor mijn gevoel een stuk van mijn in Nederland verloren nachtrust in. Maar ik merk toch ook dat het aantal misverstandje en ergernisjes begint toe te nemen.

Neem het casting systeem.

Van ieder van de bijna vierhonderd deelnemers hebben we – volgens methode Karin – een foto gemaakt met nummer op de borst geplakt. Vervolgens dit nummer op een formulier geplakt en daarop ook de gegevens van de kandidaat, naam, leeftijd, maten, opgeschreven. En tenslotte alle foto’s, grof gesorteerd naar geslacht en leeftijdscategorie, op de computer opgeslagen.

Waterdicht, zoals ik al eerder schreef.

Maar toen ik gisteren met een weer lichtelijk herstelde Sander om de tafel zat om de kandidaten nog eens door te nemen en wat specifieker keuzes te maken, keek hij een tijdje verwonderd naar de enorme stapel formulieren. En vroeg toen waarom er op de formulieren geen foto’s van de kandidaten zaten.

Tja.

Karin legde in eerste instantie de schuld bij mij. Ik had de casting procedure niet naar behoren afgerond. Ik had die foto’s moeten printen.

Wederom tja. Wist ik veel.

Een uur later bleek Karin toch zelf alle foto’s geprint te hebben.  

Ach.

Ik ben nu zelf aan de slag gegaan met de foto’s. En de software voor de productieprinter ook op mijn eigen laptop geïnstalleerd. En heb nu op mijn knietjes in de kamer van Karin – mijn hotelbuurvrouw – de missende foto’s uitgeprint. En we deden alweer gewoon weer aardig tegen elkaar.

Maar de druk neemt natuurlijk toch wel toe.

Zo hebben we nog steeds geen definitieve locatie-lijst. Eergisteren heb ik met Karin – Sander lag de hele dag op zijn bed – alle tot nog toe als mogelijk geschikt bevonden locaties in de stad nog eens nagelopen. En toen bleken er een heleboel potentiële straatjes, pleintjes en kruispunten in het oude – blauwe – gedeelte van Jodhpur toch weer af te vallen. Om de eenvoudige reden dat we bij nader inzien moesten concluderen dat de meeste plekken ontoegankelijk zijn voor een kameel met een kar. (En voor een hoogwerker natuurlijk al helemaal.) We kwamen dus terug met minder locaties dan waarmee we vertrokken waren. Wel vonden we een mooie poort waarmee Sahir, als hij de teugels – heel symbolisch – van zijn vader heeft overgenomen, zogenaamd de stad uit kan rijden. Maar deze poort werd even later door een net opgestane Sander op basis van de door ons genomen foto’s, alsnog afgekeurd. En zijn voorkeur gaf aan een wat mij betreft veel minder aansprekende poort.     

Wat je wil.

De lokale productie heeft aangegeven toch wel twee weken nodig te hebben om voor de verschillende locaties de benodigde vergunningen te regelen. Terwijl de crew al op 15 maart arriveert.

Genoeg reden voor stress dus.

Die om een of andere reden toch niet echt vat op me kan krijgen. Ik zie het wel. Ik heb het volste vertrouwen in de intuïtie van Sander en de ratio van  Karin. En ik word zo in beslag genomen door alles wat ik meemaak, leer en doe en voel me er zo goed bij dat er in mijn hoofd nauwelijks ruimte is voor iets als zorgen.

Zorgen zijn toekomst, terwijl de dagen hier zo onvoorstelbaar snel voorbij knallen dat het al moeilijk genoeg is om het heden bij te houden.

Stress of niet, toch gaat het erom spannen. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tags: Bardsongs, sander francken, Scenario.

Het was een paar dagen stil op deze weblog. Wat niet wil zeggen dat we hier in Jodhpur hebben stilgezeten.

Even een kort overzicht.

We hebben een cherry-picker gevonden. Een hoogwerker. Ik vind de Engelse benaming mooier. Kersenplukker. Het starten en landen ermee gaat te wild om door een camera te kunnen worden opgevangen. Maar daar tussenin stijgt en daalt ie vrij regelmatig in een tamelijk rechte lijn. We zullen hem vooral nodig hebben voor het allerlaatste shot van de film waarbij de file waarin de zoon van de hoofdpersoon zich bevindt langzaam in het gekrioel van de rest van de stad zal opgaan.

Zie je het voor je?

Over de hoofdpersoon gesproken. De zomaar op een plein ontdekte zigeunerachtige man met de voor ons ideale uitstraling die daar in een open bijna middeleeuwse keuken zoetwaren aan het bakken was is in ons hotel langs geweest. Het is een schitterende vent – of beter mannetje eigenlijk – want hij is bijzonder klein van stuk. Zijn bijnaam is ‘Nirmal’, wat zacht betekent. Toen hij binnenkwam – geschoren en gebad en in zijn nette kleren –  was hij even heel verlegen. Maar hij kwam al heel snel los en vertelde ons – in Hindi en vervolgens vertaald door onze tolk Iqrar – dat zijn vrouw en kinderen in Calcutta wonen, dat hij 35 is en geen enkele acteerervaring heeft maar voor ons ‘zeker de juiste man is’. Het belangrijkste echter: hij bleek redelijk te kunnen acteren. Sander vroeg hem een hoteltrap op te gaan en op de verdieping rond te kijken terwijl Sander hem met zijn kleine camera volgde. Hij deed meteen wat hem werd opgedragen, zonder verder nadenken en het zag er heel naturel uit. Het had iets droevigs, iets melancholieks zoals hij daar nadenkend en rondkijkend over de eerste verdieping dwaalde.

Mooi.

En toen Sander hem vroeg of hij dan geen enkele camera-angst had gaf hij een antwoord dat ook Ravi, onze hoofdpersoon, gegeven zou kunnen hebben. “Ik zit de hele dag naast het helse vuur van de bakkerij, waarom zou ik dan bang zijn voor een camera?”

We hebben dus een Ravi. Waarschijnlijk. Hij heeft nog niet alle testen doorstaan. En, ook niet onbelangrijk, dan moeten we er ook nog een passende zoon, een Sahir, bij kunnen vinden.

Daartoe hadden we gisteren een tweede casting dag. 

Eerst 20 volwassen mannen. Je weet immers maar nooit of we nog zo’n ‘natuurtalent’ als Nirmal ontdekken – niet dus – maar bovendien hebben we nog talloze marktkoopmannen, goudsmeden, buurmannen, een brahmaan en andere passanten nodig.

En daarna 20 jongens. (Zie de foto’s.) Maar de echte Sahir zat  er jammer genoeg nog niet tussen. Twee jongens leken een beetje op Nirmal. Maar bij de improvisatieoefening die ze vervolgens kregen – je staat in een file, mensen achter je worden boos en beginnen te schelden, jij wordt ook boos en scheldt terug – bleken ze helaas niet overtuigend  te kunnen acteren. Dus een Sahir hebben we nog steeds niet. Terwijl de tijd dringt.

Wat we ook nog niet hebben is een geschikte kamelenkar. Geen onbelangrijk rekwisiet, gezien de smalle straatjes van de oude stad. Alle karren de we toe nog toe gezien hebben bleken te breed te zijn. Een geïmproviseerde ezelkar die we aantroffen in een arm deel van de stad waar in de middenberm een zestal mensen tussen de razend auto’s, scooters en tjoektjoeks in lag te slapen, kwam nog het dichtst in de buurt. De eigenaar van de kar kon nauwelijks geloven dat er opeens mensen waren, onder wie zelfs twee Europeanen, die belangstelling voor zijn kar hadden. Hij kwam enthousiast van de overkant van de weg aanrennen, bleef ons  de hele tijd breed lachend aankijken en toen wij alweer in ons busje zaten en wegreden stond hij nog steeds ongelovig en met andere ogen dan ooit naar zijn eigen kar te staren.

“Mijn kar, wie had dat ooit durven dromen…?”

Waarschijnlijk laten we uiteindelijk toch een kamelenkar nabouwen, maar dan een smalle versie.

Ook de helft van het aantal locaties staat nog maar vast. En onze Indiase productieleider blijft maar voor problemen zorgen. Blijft bijvoorbeeld maar proberen bij iedere wind- of rookmachine minsten twee goedbetaalde Indiase personeelsleden te leveren en als het even kan ook nog een aantal Indiase assistenten. Niet geheel onverwacht overigens. Voor dit soort Indiase praktijken zijn we voor vertrek reeds uitgebreid gewaarschuwd.  Karin blijft daarom – ik vind dat echt knap – haar poot stijf houden.

“Nee, een persoon per machine, en geen assistenten. En er wordt alleen salaris betaald voor dagen dat we de rook- of windmachine daadwerkelijk gebruiken. Anderen dagen slechts een dagvergoeding. Punt. Geen discussie. Klaar.”

Sander heeft zich voor vandaag ziek gemeld en blijft in bed. Of in ieder geval in de buurt van zijn toilet.

De helft van de Nederlandse making of crew (namelijk Marthe) is gisteravond reeds gearriveerd. De andere helft (Floor) heeft in Goa in Zuid-India een scooterongelukje gehad en ligt met open wonden in het ziekenhuis.

Nog een kleine twee weken en dan arriveert de Nederlandse en een paar dagen later ook de Indiase film crew. Dan moet alles klaar staan.

Ok…

Tags: Bardsongs, sander francken, sander francken film, Scenario, speelfilm.

Toen ik vanmiddag aan het zwembad van ons hotel lag – omdat het zaterdag is, omdat je niet altijd maar met film kunt bezig zijn, omdat mijn dochter jarig is, omdat we 12 dagen non-stop gewerkt hebben, om een beetje op te scheppen – dacht ik even aan mijn weblog. En ik realiseerde mij dat ik het voortdurend heb gehad over begrippen als ‘Ravi’, ‘de plastic verzamelaar’, ‘een kameel’, ‘vuil verzamelplaats’, terwijl dit voor mensen die het achterliggende verhaal niet kennen nietszeggende termen moeten zijn.

Dat kan zo niet langer.

Aan dit bericht koppel ik daarom de meest recente synopsis, de samenvatting van het verhaal dat wij in Rajasthan hopen te gaan verfilmen. In het Engels, met dank aan vertaler Dick Addens.

Veel plezier ermee.

Synopsis Plastic collector

Tags: Bardsongs, synopsis.

Production meeting with Indian Crew

28 februari 2009. Een in meer opzichten feestelijke dag.

Ten eerste wordt mijn dochter Rosalien Sara vandaag twee. Gisteravond in mijn eentje op mijn hotelkamer een stevige wodka gedronken om dat te vieren. Feestelijk is hiervoor misschien toch niet helemaal het juiste woord.

Maar in ieder geval wél feestelijk omdat er opeens schot in de productie lijkt te komen; Plekken en mensen beginnen op hun plaats te vallen. Beetje bij beetje. 

Daar zag het gisterochtend nog niet naar uit, tijdens een ronduit vage meeting met de Indiase productie mannen. Op basis van mijn twee locatierapporten en de tijdens het locatie zoeken genomen foto’s probeerden zij meer duidelijkheid te krijgen over welke scènes nu precies waar geschoten gingen worden. Sander was daar kennelijk nog steeds niet aan toe want hij kwam wederom niet veel verder dan “mooi licht, lekker authentieke, wellicht wel bruikbaar”. Aan het eind van de twee uur durende meeting waren er van de 22 tot nog toe gescoute locaties drie afgevallen. En geen van de resterende locaties had Sander’s stempel ‘wellicht bruikbaar’ al kunnen overstijgen. 

Location visit house Ravi

Na een stevige buffetlunch die nu heel langzaamaan toch een beetje begint te vervelen – een keer een buffet is leuk, vier keer achter elkaar ’s middags en ’s avonds een buffet met vergelijkbare smaakjes en vergelijkbare luchtjes is wat saai – stapten we weer in de twee productie auto’s om op hoop van zegen toch nog geschikte locaties te vinden. En vooral om vervolgens keuzes te maken zodat de Indiase productie aan de slag kan met het regelen van vergunningen, het voorbereiden van de set dressing, etc. 

 

 

Ver buiten de stadsrand van Jodhpur, veel te ver naar Sander’s zin, stopten we bij een geel-gepleisterd voormalig soort zwembad van de koning. Volgens onze lokale fixer, Harendra Pal, zou hier de scène waarbij vader en zoon naar het verbranden van de lijken kijken opgenomen kunnen worden. Inderdaad een mooie plek, ook door de pilaren waarop het badhuis steunde, die een speels doorkijkshot mogelijk maken. Maar om nu alleen voor deze toch korte scène met de hele crew in de auto te stappen en een half uur te rijden, vond Sander terecht verspilling van tijd en productiegeld. Maar er moeten nu toch wel eens knopen doorgehakt gaan worden, wierp Karin nog tegen. Sander was echter onverbiddelijk. Niet helemaal hier naartoe voor slechts een scène.

We wilden alweer in de auto stappen en onverrichter zake terugkeren naar het centrum van Jodhpur, toen we plotseling een zeer eenvoudig huisje zagen met een klein binnenplaatsje waar kinderen aan het spelen en vrouwen aan het wassen waren. 

 

 

 

Dit zou de plek kunnen zijn!, beseften Karin, Sander en ik min of meer tegelijkertijd. Dit zou de  plek kunnen zijn waar plasticverzamelaar Ravi met zijn zoon Sahir, zijn vrouw Jivika en zijn kinderen woont. En toen we in en rondom het huis rondkeken werden we steeds meer in deze overtuiging gesterkt. Er hoeft eigenlijk nog weinig aan het huisje te gebeuren, alle attributen, een primitief keukentje, een gammel bed voor Sahir, een oventje, alles is er al. En zelfs voor figuratie en loslopende dieren op de binnenplaats hoeven we eigenlijk nauwelijks  meer te zorgen want ook die zijn hier ruim voorradig. Nu alleen nog toestemming krijgen van de heer des huizes die helaas afwezig was. Maar dat zal zeker geen probleem zijn. Een stapeltje roepies zal alle deuren openen.

Ok, we hadden nu dus een – laten we voorzichtig zeggen potentieel – huis – en even later vonden we ook een redelijk geschikte afvalplastic-inzamelingsplek en in de avond zelfs nog een kameel-kandidaat – maar we hadden nog steeds geen hoofdpersoon. Nog steeds geen Ravi. En de tijd begon nu toch echt te dringen. Pas met een hoofdpersoon zal het verhaal echt gaan leven. Pas met een hoofdpersoon zal Sander in staat zijn een volledig doorleefd, gevisualiseerd en geïnspireerd draaiboek te maken.

De volgende dag vertrekken we al vroeg in de ochtend met een kleine groep, fixer Harendra, Assistant Director Mukul, regisseur Sander en ik naar Jodhpur om daar nog wat voor trek-shots en steadycam shorts geschikte pleintjes te vinden. Mooie authentieke pleintjes, niet te druk want dan wordt het onproduceerbaar en vooral pleintjes waar om de lelijke uitingen van deze tijd, zoals de overal staande gigantisch transformators en de her en der hangende chaotische knopen van elektriciteitskabels, heen gefilmd kan worden.

Geen gemakkelijke opgave. 

Searching for Ravi

  

 

 

 

 

Een zo’n kandidaat-pleintje heeft zich kennelijk gespecialiseerd in het maken van gebakken lekkernijen. Op verschillende plekken staan koks en koksmaatjes in reusachtige ketels hete olie te roeren waarin om de zoveel tijd een paar opgerolde stukken deeg worden gegooid. Mijn oog valt op een van de koks vanwege zijn woeste haren, de band om zijn hoofd en zijn karakteristieke beetje zigeunerachtige trekken. De man heeft kennelijk door dat hij bekeken wordt en kijkt op een goed moment ook mijn kant op. Als hij ij – buitenlander – ziet smelt zijn stoer gezicht tijdelijk en werpt hij mij een vriendelijke glimlach toe. En plotseling dringt het tot me door: dit is Ravi! Dit zou onze hoofdpersoon wel eens kunnen zijn! Ik besef dat ik hem eigenlijk altijd al op deze manier voor me heb gezien. Klein, jong, woest, goedaardig.

Gelukkig is Sander het met me eens. Tenminste, het is een optie. En de man zelf lijkt het ook wel een aardig idee, hoewel hij niet echt super enthousiast is en eerst zeker wil weten dat zijn baas niet moeilijk zal gaan doen. Wij beschouwen dit als een goed teken: Hij heeft dus verantwoordelijkheidsgevoel en zal niet gauw opgewonden raken door onze camera. 

 

 

Dinsdag komt ie naar de casting.

 

 

 

 

Tags: Bardsongs, Scenario, speelfilm.

Locatiebezoek

Casting

Vandaag, na bijna anderhalve week onderweg of druk te zijn geweest, de eerste relatief ‘rustige’ dag.
Relatief. En rustig tussen aanhalingstekens. Want er is een hoop achterstallig onderhoud en administratie werk.

Sander wijdt zich vandaag in afzondering aan het draaiboek. Hoe denkt hij het scenario nu eigenlijk in beeld te gaan brengen? Welke kaders, welke camerabewegingen, welke overgangen? De découpage.

Karin gaat vandaag voor de zoveelste keer in onderhandeling met de in Delhi gevonden Indiase productieleider Kawal. Deze, het moet gezegd knappe – en zeer ijdele productieleider – heeft tot nog toe niet veel meer gedaan dan met een interessante leren hoed en zonnebril op zijn hoofd zo mogelijk nog interessanter om zich heen kijken. Hij belooft van alles. Maar steeds voor de volgende dag. En Karin wil nu eindelijk wel eens weten hoe hij de vacante crewposten, nog wel een stuk of 30 schat ik, denkt te gaan invullen. En hoeveel dat kost. Namen wil Karin horen. En prijzen!

Karin heeft een kamer naast mij in het hotel. Ze zit nu al een hele tijd met Kawal te praten. En ik heb het idee dat het wel enig effect heeft. Af en toe hoor ik Kawal zenuwachtig haar kamer uitlopen en een snel telefoontje plegen. Hij lijkt nu inderdaad bezig te zijn met het samenstellen van de Indiase crew. Karin kan erg overtuigend zijn.

Ik schrijf ondertussen wat locatie en scouting rapportjes, leg een – wederom laatste – hand aan het scenario, een snoepverkoper wordt bijvoorbeeld alsnog een biscuit-verkoper, werk mijn lijst met namen bij en schrijf aan mijn weblog.

Relatief en tussen aanhalingstekens dus, die rustige dag.

Maar wel zoveel tijd voor mezelf vergeleken met de voorgaande dagen dat ik, vooruit, ik geef het toe, er een beetje onrustig van word. Voor het eerst dringt het volledig tot me door hoe ver ik van huis ben en vooral hoe lang ik van huis zal zijn. Zeven weken, negenenveertig dagen, elfhonderdzesenzeventig uur. En voor het eerst voel ik iets van pijn als ik denk aan mijn dochtertje; zij zal over twee dagen twee worden. Zonder mij. Zonder papa.

Maar goed.

De afgelopen drie dagen hebben we besteed om de in Jodhpur aangetroffen werkelijkheid beetje bij beetje naar het script toe te buigen.

Zo hebben we twee dagen lang locaties in Jodhpur gezocht. Sander wil vooral authentieke plaatjes. Op zijn hoogst een keer een gemotoriseerde tjoektjoek in beeld. Ziet er leuk uit. Maar zeker geen auto’s of scooters.

De eerste locatie-scout dag bezoeken we het oude ‘blauwe’ gedeelte van Jodhpur. De door Sander bedoelde authentieke plaatjes zijn daar vanwege de smalle straatjes iets makkelijker te vinden. Een gemotoriseerd voertuig komt daar niet doorheen. Een nadeel is dat waarschijnlijk onze kamelen-kar, die in veel scènes voorkomt, daar dan ook nauwelijks doorheen komt. Zeker niet als in dezelfde straat ook nog eens een camera met cameraman moet staan.

Wel vinden we een iets bredere weg bij de opgang naar het reusachtige fort dat overal boven de stad uitsteekt. Maar het zal niet makkelijk zijn toestemming te verkrijgen om in de buurt van of in dat fort zelf te filmen. Bijna een jaar geleden zijn hier bij een feest ter ere van de Maharadja van Jodhpur,  waarbij men per abuis een poort van het fort had afgesloten, 280 mensen vertrapt toen iemand ‘bom, bom, bom!’ begon te roepen. Wat dit misschien nog een beetje kan compenseren, althans waar het het verkrijgen van vergunningen voor ons project betreft, is het succes dat de Indiase film “Slum Dog Millionaire” bij de Oscar uitreiking ten deel is gevallen. Het medium film staat hierdoor wellicht in een gunstig daglicht bij de autoriteiten.

Locatiebezoek dus.

De tweede dag verloopt iets succesvoller dan de eerste, leidt in ieder geval tot iets concretere resultaten. Sander lijkt overigens nog helemaal niet uit te zijn op concrete resultaten. Ik heb het idee dat hij alles op dit moment op zich laat inwerken, zonder conclusies te trekken. En dat we die pas over een à twee weken kunnen verwachten. Als hij de hele film helder voor ogen heeft. Als Karin het maar zo lang uithoudt; zij zou het liefst alles zo snel mogelijk vastleggen en voorbereiden. Verschil tussen in line producer en regisseur, vermoed ik. Wat dat betreft steekt de tweede dag haar waarschijnlijk wel een hart onder de riem. Want we vinden naast een potentiële plek voor een kamelenmarkt, en een paar qua kleur en licht bijzondere doorkijkjes, zelfs een terrein waar onze hoofdpersoon, plastic verzamelaar Ravi, met zijn familie zou kunnen wonen en zijn kameel zou kunnen stallen. Hoewel Sander niet uitsluit dat er nog geschiktere plekken voor de behuizing van Ravi gevonden kunnen worden. Ook voor de kamelenmarkt, trouwens. En zo bijzonder vindt hij die doorkijkjes nu ook weer niet…

Gisterochtend lazen we in de Indian times dat de sloppenwijk-acteurs van “Slumdog Millionaire” van de Indiase regering ieder een appartement cadeau hebben gekregen. Of het daardoor komt  is niet zeker, maar de opkomst op onze eerste casting dag is overweldigend.

Aan een tafel achterin de tuin van het hotel waar de casting plaatsvindt interviewt Sander met mij en onze tolk Iqrar aan zijn zijde iedere kandidaat een voor een uitgebreid. Vervolgens maakt hij ook een kort introductiefilmpje van iedere kandidaat waarbij hij o.a. vraagt iets te spelen, een verhaal te vertellen, een liedje te zingen of een dansje te doen.
Ondertussen blijven voorin de tuin de potentiële Ravi’s, Sahirs, marktkoopmannen, goudsmeden, rouwende vrouwen, figuranten en edelfiguranten toestromen. Honderden. Na verloop van tijd staat de hele tuin die nauwelijks beschutting biedt voor de brandende zon vol met veelal zenuwachtige kandidaten. En het toestromen houdt maar niet op. Met tientallen tegelijk komen er mannen, vrouwen, meisjes, jongens en kinderen het terrein op. Wij hebben het nauwelijks door want we zitten met onze rug er naar toe en zijn geconcentreerd op de kandidaten die we voor ons hebben. Wel begint het me na verloop van tijd op te vallen dat het steeds onrustiger en vooral ook drukker wordt, om ons heen.

Gelukkig grijpt Karin op tijd in.

Ze stuurt ons naar een zaaltje in het hotel. En moet toen als een militaire strateeg de mensen geschift hebben – jij wel, jij bij voorbaat al niet, terug naar huis – en ze op een plek gezet. Zo moet het gegaan zijn, want als ik een kwartier later weer even uit het hotel-zaaltje naar buiten kom is de helft van de mensen verdwenen en staat de rest netjes in samenhangende groepjes – kind bij kind, potentiële goudsmid bij potentiële goudsmid, etc. – op hun beurt te wachten. Karin plakt iedere kandidaat een nummer op, laat Kawal – doet die ook eens wat – en assistent  director Mugul een foto van de kandidaat met nummer nemen, plakt vervolgens het nummer op een formulier met de naam en leeftijd van de kandidaat en stuurt tenslotte de kandidaat met het formulier richting het zaalje waar wij zitten.

Waterdicht.

En dan wordt zo’n casting dag, hoe lang die ook duurt en hoeveel kandidaten we ook te spreken krijgen, een prettige aangelegenheid. Want op een of andere manier slecht de casting-situatie verschillen in cultuur en leefomstandigheden en komen wij en de kandidaten heel dicht bij elkaar te staan. Een soort tijdelijke intimiteit waarin wij alles kunnen vragen, en de kandidaten bereid zijn op alles te antwoorden.

Of geef ik nu een hele mooie beschrijving van een vorm van machtsmisbruik.

Eh.

Volgens mij niet.

We horen in ieder geval de meest intieme en oprechte verhalen.

Een jongen van 19 is verliefd op een meisje. En zij op hem. Een prachtig meisje, getuige de foto die hij nog altijd in zijn portemonnee heeft. Maar hij zal haar nooit krijgen. Het meisje is onlangs uitgehuwelijkt aan een andere man.

Vele vrouwen die we spraken blijken overigens uitgehuwelijkt te zijn. Maar bijna allen geven ze aan toch oprecht van hun man te houden. En gek maar waar, ik geloof dat ze dat menen.

Van een van die vrouwen is de man twee jaar geleden overleden. Toen ze dat eenmaal verteld had komen de lang verstopte tranen en die lijken niet meer op te houden. Toch wil zij perse zichzelf nog voor de camera introduceren. Ik zet een plusje bij haar naam, hoewel haar acteren voor de camera niet echt geweldig is.

Een vrouw die het minder getroffen had was uitgehuwelijkt aan een alcoholist. Hij richt het hele gezin te gronde. Haar grootste wens is om haar twee kinderen een goede toekomst te geven. Haar auditie voor de film is een stap in die richting. Ook zij krijgt een plusje.

Een mooie oude man heeft als laatste wens ooit nog eens in een film mee te mogen doen. Hij is al bij drie audities afgewezen. Een plusje. Als figurant.

Wel vermoeiend.

Aan het eind van de dag voelen we ons uitgeput van alle vreemde energie die we hebben opgezogen.

Blij dat de dag daarop – vandaag dus – een rustige is.
Relatief dan.

Tags: Bardsongs, india, Scenario.

De kleine keizer

Vlak voor vertrek besloot ik een leesboek  te kopen. Voor tijden van lang wachten. Of voor het slapen gaan op de hotelkamer.

Na even zoeken viel mijn aandacht op een boek van Martin Bril met een afbeelding van een schilderij van Napoleon op de kaft. Bril werd een paar jaar geleden gegrepen door de figuur Napoleon Bonaparte en de mythyevorming om hem heen en schreef daar een boek over. Ik herinner mij dat ook ik eens gegrepen werd door de figuur Napoleon. Alweer heel lang geleden, halverwege de jaren ‘ 70 toen ik met mijn ouders op vakantie in Parijs was.

De volgens sommige gestoorde en volgens andere geniale Napoleon sprak mij juist wegens deze dubbelheid aan. Ik wilde gedurende die Parijse week en de maanden daarna alles weten van deze man die met zijn wispelturige en intuïtieve manier van strategisch redeneren zijn officieren vaak tot wanhoop en zijn manschappen – met duizenden tegelijk – de dood indreef. Maar ondertussen wel de ene veldslag na de andere winnend afsloot; zeker in het begin van zijn keizerlijke carrière.  Gewoon een kwestie van hard weken, discipline en enthousiasme, zo vond ‘de kleine keizer’, zoals Bril hem bijna liefkozend noemt.  

Onze regisseur en producent, Sander Francken, heeft wel iets weg van Napoleon.

Wispelturig en intuïtief.

Gisteravond tijdens een kennismakingsetentje met onze waarschijnlijke Indiase productieleider, stelde hij plotseling voor om ipv op 16 mm op 35 mm te gaan filmen.  Dit tot grote schrik van Karin, want dit zou grote implicaties hebben voor de productie. Duurdere filmapparatuur, meer, nog meer Indiaas personeel, minder manoeuvreerruimte in de straatjes van Jodhpur, hogere ontwikkelingskosten, etc. Ik moet er eigenlijk wel om lachen, ik werk al een aantal jaren met hem samen op verschillende projecten, en ik ken zijn onberekenbaarheid en impulsiviteit en schrik er niet meer zo van.

Bovendien, dat moet gezegd, hij heeft er redelijk veel slagen mee gewonnen. En ook voor de huidige slag, het speelfilm drie-luik in Mali in Afrika en  in Rajasthan en Ladakh in India, verwacht ik dat hij die uiteindelijk tot een goed einde zal brengen.

Het is overigens niet niets, om een speelfilmproject op je schouders te durven en kunnen nemen.

Het zou mij niet lukken.

Ik werk graag samen met Sander en heb mijn mooiste ‘ filmprestaties’ in samenwerking met hem tot stand gebracht.

Wat ons overigens het meest bindt is ons gemeenschappelijk bizarre gevoel voor humor. Dat zal ons ook tijdens dit Indiase project regelmatig verlichting en Karin tegelijkertijd verwarring geven.

Dat wordt lachen.

Tags: Bardsongs, regie, sander francken, sander francken film, Scenario.

Toen we in Helsinki het vliegtuig naar Delhi instapten bekroop me opeens een tegelijkertijd opwindend en verontrustend gevoel.
Hier stappen we met twee man en een vrouw het vliegtuig in, met wat afspraken met een drietal crewleden in Nederland en wat vage afspraken met zichzelf per email als crew lid aanbevelende Indiërs. En het is de bedoeling dat we over 7 weken al het vliegtuig in Delhi weer instappen om via Helsinki terug te vliegen naar Amsterdam met voldoende gefilmd materiaal bij ons om daar een bijzondere speelfilm van 30 minuten uit te monteren. Als ik me probeer te bedenken wat er in die tussentijd allemaal gedaan moet worden schiet ik in een vorm van stress. Dus daar houd ik maar gauw mee op.
Fasten your seatbelts.
Vage afspraken.
Als we na een nacht nauwelijks slapen landen, blijkt onze contactpersoon in Delhi aan wie Karin reeds een voorschot van een paar honderd euro via via heeft doen toekomen niet op te komen dagen om ons af te halen. Pas na bijna een uur proberen lukt het ons om hem per telefoon te pakken te krijgen. Hij ligt nog zijn bed. Hij neemt het vrij makkelijk op, eigenlijk wel op zijn Indisch, zou je kunnen zeggen, en wij dus noodgedwongen ook maar. Als hij voorstelt alsnog naar het vliegveld te komen bedanken wij voor de eer en nemen zelf een taxi naar ons hotel in New Delhi.

Vlak voordat ik in slaap val explodeert met een luid klap en een vonkende flits een lamp die boven mijn bed hangt. Als een kamerjongen die het voorval op zijn Indisch makkelijk opneemt de boel heeft opgeruimd kan ik eindelijk een beetje slapen.
Het laatste waar ik aan denk is de verontruste blik van onze inline producer Karin vlak voor de landing. Niet omdat ze vliegangst heeft. Maar omdat we zojuist hadden gekeken naar een vrij eenvoudige Indische film.
En nu al een dikke tien minuten zaten te kijken naar de eindeloze aftiteling daarvan …

Tags: Bardsongs, Scenario.