Pelicula Film & TV blog

Een goed verhaal vertel je vanuit een persoon die de gebeurtenissen ondergaat, niet andersom. Hoe spannend de gebeurtenissen ook zijn die je als filmmaker verzint, als je van tevoren niet een persoon gecreëerd hebt van vlees en bloed, een driedimensionaal persoon die de gebeurtenissen ‘meemaakt’, zal niemand zich er druk om maken.
Een haai voor de kust van Californië wordt pas interessant als er een aansprekend persoon is, een normaal persoon met universele kenmerken, die deze haai gaat bestrijden. Een zinkend schip betekent pas iets als er twee geliefden zijn van wie wij houden die dreigen tezamen met het schip door de zee verzwolgen te worden. Een bokswedstrijd wordt pas het aanzien waard als wij van een van de boksers door zijn persoonlijke verhaal zijn gaan houden. En zoekmachine optimalisatie principes spreken pas aan als zij door een gepassioneerd persoon met hart voor de zaak gepresenteerd worden.

En wat betekent het nu precies dat een persoon een gebeurtenis ondergaat? Dat betekent, om het heel complex te zeggen, dat zo’n gebeurtenis onderdeel uitmaakt van de narratieve cyclus van deze persoon.

Van de wat?

Je spreekt van een narratieve cyclus als er een situatie A is, waardoor een bepaald persoon gedwongen wordt een keuze te maken. Hij ziet zich geplaatst voor een dilemma, op basis waarvan hij – in psychologisch opzicht – tot een handeling wordt gedwongen waardoor er een situatie B ontstaat. Deze situatie B plaatst vervolgens deze zelfde persoon of een andere voor een dilemma hetgeen weer tot een handeling leidt waardoor een situatie C ontstaat.

Enzovoort.

Zolang een film of het scenario of plan dat eraan ten grondslag ligt voortdurend nieuwe narratieve cycli doorloopt en alles wat daarbuiten valt als irrelevant ter zijde legt, is de kans groot dat de film aansprekend wordt en een kern raakt.
Een garantie is het niet maar zonder gebruik van een structuur van narratieve cycli is de kans dat het filmverhaal ergens over gaat zo goed als verwaarloosbaar.

En dat kan toch niet de bedoeling van een film zijn, om nergens over te gaan.

Meer weten?

Tags: Scenario.

De WK finale van 1974 tussen Nederland en West-Duitsland was de eerste wedstrijd die ik – scenarioschrijver en filmmaker Joost Schrickx – na lang aandringen van mijn vader mocht zien. Mijn vader vond voetbal, net als popmuziek en stripboeken, niet cultureel en hij wilde liever niet dat zijn kinderen daarmee in aanraking kwamen.

Ik begreep daar als kind niets van. Wat kon er aan zoiets moois als voetbal nu verkeerd zijn?

Geheel in de lijn van mijn dominante en vaak ook egocentrische vader – van wie ik nu overigens zielsveel houd – volbracht ik na mijn middelbare schooltijd een studie rechten.

Maar ik bleef altijd voelen dat er meer was dan dat. Dat er naast rechten ook plichten bestonden en dat mijn plicht misschien wel was om mijn eigen weg te gaan.

In 1998, ongeveer ten tijde van de veelbesproken wedstrijd Nederland Brazilië tijdens het WK in Frankrijk, maakte ik een switch.

Ik ging de film en televisie wereld in, ik werd scenarioschrijver.

Vele series, korte en middellange speelfilms, korte en lange documentaires en voorlichtingsfilms later, ontbreekt op mijn scenario CV vooral een ding: een lange – gerealiseerde – speelfilm.

Toen Bas van Teylingen mij benaderde met de vraag of ik samen met hem wilde werken aan een scenario dat zich afspeelt in de voetbalwereld en waarin de relatie tussen vader en zoon centraal staat zag ik dit dan ook als een buitenkans. Een buitenkans om mijn scenario CV te completeren. Maar ook een kans om iets te doen met mijn eens verboden vrucht, nu passie, het voetballen.  En de heroïek en schoonheid daarvan in een dramatische vorm te vatten. Maar ook om te werken met iets dat voor mijn hele leven bepalend is geweest, en wat voor talloze mensen veel bepalender is dan zij zelf beseffen: de relatie met de vader.

“Het is een wedstrijd” moet ik in deze fase van mijn carrière, en niet te vergeten in deze fase van mijn leven, gewoon schrijven!

Tags: Scenario, speelfilm.

Wat erg kan helpen bij het schrijven van een scenario of plan voor een filmpje, met name als het non-fictie betreft, is om onderscheid te maken tussen een informatie-lijn en een interesselijn.

De informatielijnbestaat hierbij uit de verschillende stukjes informatie die je met je film ter sprake wil brengen, geplaatst in logische volgorde. Dus welke informatie, welke feiten, wil je dat met het filmpje getoond of ter sprake gebracht worden. Saai en droog. Pure info. Je hoeft je bij het samenstellen, researchen en uitwerken van deze informatielijn nog niet te bekommeren om nevenzaken als dat je film leuk moet zijn om naar te kijken en zoveel mogelijk mensen (uit een tevoren gedefinieerde doelgroep) moet aanspreken.

Als je een filmpje maakt over de tijd van Cruyff in Barcelona – om maar eens wat te noemen – zal de informatielijn met name een chronologische opsomming van alle hoogtepunten zijn. Even terzijde, maar er is niets zo geestdodend als een film over iemand die in wezen alleen maar succes had. Na het vierde prachtige doelpunt, na het derde landskampioenschap, na de zoveelste beker, heeft een kijker het wel gezien, dan wordt het tijd voor pijn, verdriet, angst, en dergelijke.

En als je een filmpje maakt over zoekmachine optimalisatie zal de informatielijn van je filmpje hoogstwaarschijnlijk bestaan uit een opsomming van de principes die aan deze optimalisatie ten grondslag liggen. Gaap …

Gelukkig is er naast deze informatielijn nog een zogenaamde interesselijn. In de interesselijn leg je vast hoe je je informatie gaat presenteren. Welke kapstok je gaat gebruiken om de informatie op een voor de doelgroep zo aantrekkelijk mogelijke wijze te verpakken. Vaak, bijna altijd, is het raadzaam om bij het definiëren van je interesselijn gebruik te maken van dramatische principes. Werkt het goed om de informatie ‘mee te geven’ aan een persoon of meerdere personen die op een of andere manier een dramatische ontwikkeling doormaken.

Zo werd de Cruyff-film waaraan hierboven gerefereerd werd opgehangen aan het verhaal van een mooie Catalaanse vrouw die na het zien van de voetballer Cruyff zo ontstellend verliefd werd op deze onbereikbare liefde dat ze daarna nooit meer een andere man kon beminnen. En een een journalist die op jonge leeftijd zijn allereerste story moest maken over Curyff en zijn vrouw. Iets waar hij vreselijk tegenop zag maar het bleken heel gewoon aardige mensen te zijn. En aan het verhaal van de ondernemer die na de Cruyffiaans uitspraak dat hij dankzij een bepaalde nederlaag kampioen zou worden, zijn bedrijf uit het slop wist te trekken en tot grote hoogte te stuwen. En nog een aantal dramatische verhaaltjes van gewone stervelingen waaraan de informatie over de onsterfelijke Cruyff kon worden opgehangen.

En een film over seo principes zou je bijvoorbeeld kunnen ophangen aan een bijzonder – in dramatisch opzicht - figuur die deze principes op aanstekelijke wijze voor het voetlicht brengt. Of aan iemand die deze principes echt heel erg hard nodig heeft, hij moet en zal ze krijgen …

Want wat is nu precies een ‘dramatische ontwikkeling’ waarmee je een interesselijn kunt opbouwen? Hier alvast een tipje van de sluier: Er is sprake van drama als iemand iets heel graag wilt en niet meteen krijgt of realiseert wat ie wil.

Heel eenvoudig. Lijkt het.

Maar je kunt er complete leerboeken aan wijzigen. Of zelfs hele levens. Dus dat rechtvaardigt sowieso een volgend bericht over dit onderwerp op deze Pelicula weblog.

Belofte maakt schuld. Of je nu heel graag wil of niet.

Meer weten?

Tags: Scenario, Seovideo.

Het materiaal eens rustig gespot. En vrij nauwkeurig uitgeschreven. Bijna 12 uur materiaal. En daarmee een beetje gaan knippen en plakken. Stukjes achter elkaar zetten die op een of andere manier met elkaar te maken hebben. En op andere momenen het scenario erbij gepakt en vrij rucksichtlos in beelden achter elkaar gezet wat ik daar in eerdere instantie in woorden had opgeschreven. En zowaar. Het begon een heel klein beetje ergens op te lijken. Er begon een heel heel klein lijntje te ontstaan. Nog geen bloesem. Zelfs geen knop. Maar onmiskenbaar een lijntje.
En met dat hele kleine lijntje, en met het 12 uur materiaal. Op schijf en op papier. Ben ik vrijdag met editor Harro Henkemans aan de slag gegaan. Of beter, hij ging aan de slag. En ik zat schuin achter hem en riep af en toe iets, beaamde een handeling. moedigde hem aan om nog meer risiko te nemen. Of ging naar buiten om eerst chocola en later – het was immers vrijdag – ook nog wat bier te halen.
En Harro ging maar door. Als een improviserende pianist. Als iemand die zonder vast plan de rubikon kubus in een rotvaart aan het oplossen is. Hij ging maar door. Zette nieuwe stukjes achter elkaar. Plakte er een stuk muziek onder. Versnelde hier en der een shot. En voegde dan weer wat vertraging toe. Mengde subtiel en uitgekiend uitspraken hier gedaan, met beelden daar geschoten.
En zag ik donderdag nog een lijntje. Vrijdag zag ik de eerste vage contouren van een bloem. Een bloem die er nog lang niet is. Die nog heel veel draaiuren, heel veel inspannng van mij, mijn crew en van J. zal vragen. Maar decontouren die ik vrijdag ontwaarde zeggen me nu al dat die uren en die inspanning de moeite waard zullen zijn.
Ik kan haast niet wachten.
Tot de volgende montage dag. Tot het moment dat J. weer terug is van vakantie in Amerika.
En naar ik zojuist uit een emailtje begreep, staat ook Harro te popelen.
We hebben er zin an!

Tags: adhd, documentaire.

Een eigenschap leidt tot een situatie. Jaloezie leidt tot de dood. (Romeo et Julia) Familieliefde leidt tot immoraliteit (The Godfather) Toepassing van regels leidt tot zeeen van tijd. (daarover later meer.)
Daarmee kun je je verloop vanje filmverhaal bepalen.
En je begin.
En je eind.
Dat vraagt om uitleg.
Je begin: In geval van premissie 1 dient die zo levendig mogelijk te zijn en in principe in afwezigheid van iedere vorm van jaloezie. Dan introduceer je als schrijver de jaloezie van de hoofdpersoon die op de situatie begint in te werken. En dan introduceer je de dood. En dan is je verhaal dan ook echt afgelopen.
In geval van premisse 2 is er in het begin van het verhaal een overdaad aan moraliteit bij de hoofdpersoon (Michael Corleone) en ook heel veel familieliefde, Die begint op zijn situatie in te werken totdat hij steeds meer gedwongen wordt vanuit familieliefde beslissingen te nemen die indruisen tegen de moraliteit. Totdat hij aan het eind van de film zelf godfather is geworden.
En bij premisse 3 begin je bij een situatie waarbij de hoofdpersoon druk is. En aan het eind over een overvloed aan vrije tijd blijkt te beschikken.
Op die manier dus!

Meer weten?

Tags: Scenario, Seovideo.

Heb de afgelopen week het materiaal dat we tot dusverre vastgelegd hebben gespot.
Werd en word daar niet echt blij van.
Het heeft geen enkel verband, het is slecht verstaanbaar, het ziet er vaak niet echt mooi uit, er zijn al bijna twee draaidagen doorheen gejast, er zit geen verhaal in, J. blijft oppervlakkig en gaat de confrontatie met zichzelf en zijn adhd niet aan, bij de meeste interviewtjes die hij zelf gedraaid heeft zijn zijn gesprekspartners zo goed als onthoofd, ik heb toch geprobeerd er iets uit te monteren maar ben daar gefrustreerd weer mee opgehouden, Pelicula kreeg een afwijzing van het Fonds Psychische Gezondheid zodat er nauwelijks geld rest, ik kan me deze dagen slecht concentreren, als een echte adhd’er, ook andere klusjes lopen niet echt zodat ik me schudlig voel tegenover mjn vriendin en kind, mijn vriendin overigens die tegenwoordig 5 dagen per week naar school/werk combi gaat en ’s avons en in het weekend huiswerk moet maken zodat ik geacht word me schuldig te voelen over ieder uur dat ik overwerk, iedereen is lekker bezig behalve ik, gisteren had ik van de spanning buikloop en kreeg ik een telefoontje dat mijn vriendin in het ziekenhuis lag met maagklachten, vermoedelijk ook van spanning en stress, mijn dochter van 1 1/2 wordt nog steeds minstens twee keer per nacht wakker en begint dan te huilen, faillissement dreigt, een creatieve blokkade lijkt zich van mj meester te hebben gemaakt, kortom, het gaat even iets minder, maar er zit niets anders op dan door te gaan, dit soort periodes horen erbij, de zon zal heus wel weer gaan schijnen in adhd documentaire land.

Tags: adhd, documentaire.